آیا در جامعه ایران ما با مساله یا مسائلی اجتماعی مواجه هستیم یا همه چیز توهّم است؟ چندی پیش خبرنگاری تحلیلی میخواست درباره گرایش رو به تزاید جوانان به موضوعاتی مانند والنتین و جشن کریسمس و سال نو میلادی و مانند آن که این روزها مصادف است با این مناسبتها. از او سوال کردم که چرا فکر میکند که این مساله مهم است؟ آیا خودش به اهمیت این مساله پی برده؟ یا با مراجعه به روند آمار و اطلاعات دقیق درباره گرایش جوانان، به این مهم رسیده است؟ یا دیگران مهمی اظهار نگرانی راجع به این مساله کرده اند و او تحت تاثیر آنها به اهمیت مساله پی برده است؟ و یا چون این روزها صحبت از این مناسبتها میشود و یا بر اساس مشاهدات معمول، خواسته به این موضوع بپردازد؟ اصلا منشاء این نگرانی کجاست؟ دولتمردان نگرانند؟ نخبگان اجتماعی نگرانند؟ خانوادهها و پدران و مادران نگران گرایش بچههاشان هستند؟ خود جوانان، نسبت به این گرایش خودشان حس خوبی ندارند؟ بالاخره موضوع چیه و چرا مهم است که باید به آن توجه کرد؟
یادداشت
افزایش جمعیت به چه قیمت؟!
مواظب سیل عظیم سقط جنین و بچههای سرراهی باشیم.
مخاطب سخنان این روزهای افزایش جمعیت، جوانان هستند و الا از سالمندان و میانسالان گذشته است که بخواهند تعداد موالید را افزایش دهند. اگر به هرم سنی جمعیت کشور در سال 1385 نگاه کنیم، مشاهده میشود که جای این گروه سنی که در دو مقطع انقلاب و جنگ (یعنی از سال 57 تا 61 و 62 تا 66) به دنیا آمدهاند بسیار متورم و بیقاعده است. در کلیه شرایط انقلاب و جنگ و در همه کشورهای درگیر این حوادث، این واقعه چند سالی اتفاق میافتد و پس از فروکاستن شرایط دوران انقلاب و جنگ، بتدریج رشد جمعیت به حالت عادی بر میگردد و زمانی که این گروه سنی به مرحله باروری میرسد، فرایندی معکوس اتفاق میافتد و باروری در میان این جمعیت بهشدت کاهش مییابد، درست همین اتفاقی که در سالهای اخیر در ایران رخ داده است. این یک قانونمندی است، درست مانند قوانین زمینشناختی. بنابراین چیزی خارقالعاده در ایران امروز اتفاق نیافتاده است که دم از فاجعه کاهش باروری زده میشود. پایین بودن نرخ باروری این گروه سنی، در رقم کل نرخ باروری کشور تاثیر گذاشته است. اگرچه بدلیل تورم جمعیتی این گروه سنی، امروز نرخ رشد جمعیت کشور بحرانی است، یعنی رقم سه و یک دهم. علت این پدیده چیست و چه باید کرد؟