عزم جدی برای مقابله با آسیب های اجتماعی در کشور وجود ندارد

گفتگو2

به نظر نمی رسد مردم نیز عملاً سخنان مسئولان در برخورد با آسیب های اجتماعی را باور کنند. وقتی مردم اظهارات مسئولان را باور می کنند که ابتدا احساس کنند یک پیام واحد از سوی حاکمیت و مسئولان ارسال می شود، و در این صورت است که مردم احساس می کنند مسئله، شوخی نیست و بلکه جدی است و یک اراده  همه جانبه از سوی حاکمیت برای مبارزه با آسیب های اجتماعی وجود دارد.

تاریخ انتشار: ۲۴ آذر ۱۳۹۴  –   ۴:۵۹:۴۴ قبل از ظهر(AM)  سونامی آسیب های اجتماعی، سال ۹۵ دامن کشور را خواهد گرفت(۱۲)

انتخاب خبر: سعید معیدفر، عضو انجمن جامعه شناسی ایران در گفتگو با «انتخاب خبر» با اشاره به تب سونامی آسیب‌های اجتماعی در پایتخت و قیام قالیباف، شهردار تهران علیه آسیب های اجتماعی، گفت: آقای قالیباف در اینستاگرام خود از مردم درخواست کمک کرده، اما این فراخوان شهرداری تهران باید فراتر از یک پیام در اینستاگرام باشد، بلکه شهرداری تهران باید به طور جدی تر وارد میدان مبارزه و پیشگیری از آسیب های اجتماعی پایتخت شود و باید طی یک فراخوان عمومی از طریق رسانه ها به ویژه رسانه ملی و همه اندیشمندان و اصحاب علوم اجتماعی و سایر افرادی که می توانند در این زمینه کمک کنند، اقدامات گسترده ای را در جهت رفع آسیب های اجتماعی تهران بردارد.

به گزارش انتخاب خبر، سونامی آسیب‌های اجتماعی اکنون در تهران بالا گرفته است. دو روز از اجرای طرح جمع‌آوری زنان کارتن خواب محله هرندی پایتخت می گذرد. پیش از این، محمدباقر قالیباف، شهردار تهران در صفحه اینستاگرام خود با انتشار مطلبی خطاب به مردم پایتخت، از آنها خواسته دستگاه‌های مسؤول را برای مقابله اساسی با ناهنجاری‌های اجتماعی در قلب تهران یاری کنند.

در بخش‌هایی از پیام محمدباقر قالیباف، شهردار تهران آمده است: شهروندان تهرانی، می‌خواهم با شما از دردی سخن بگویم که نیم قرن است تن این شهر را آزار می‌دهد. ما در قلب پایتخت ایران اسلامی گوهری تاریخی با ریشه‌های اصیل فرهنگی داریم که غبار ناهنجاری بر آن نشسته است.

در بخش دیگری از این پیام آمده است: این منطقه از قدیم میزبان آسیب‌های اجتماعی گوناگونی بوده است و حالا این زخم بیش از هر زمان دیگری سرباز کرده است. فقر، اعتیاد، کارتنخوابی، کودکان‌کار و تخریب آثار فرهنگی و ‌تاریخی،  بخشی از این ناهنجاری‌هاست.

قالیباف نوشته است: شهرداری تهران مدتی است که در این منطقه اقداماتی را شروع کرده اما حل معضلات این منطقه، همکاری، همراهی و همدلی همه نهادهای دولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد، کارشناسان و شما شهروندان عزیز را می‌طلبد. آقایان و خانم‌هایی که در این شهر زندگی می‌کنید، با یکدیگر مهربان‌تر باشیم. وظیفه انسانی همه ماست که برای کاهش بخشی از دردهای قلب شهرمان کمک کنیم.

شهردار تهران، پیام خود را به شهروندان اینگونه به پایان برده است: بیایید پیمان ببندیم در هر نقطه از این شهر که ساکن هستیم به سلامت قلب شهرمان فکر کنیم و در این راه از هیچ کمک و کاری که مفید و مؤثر باشد، دریغ نکنیم.

در تهران به اندازه یک شهر متوسط رو به کوچک،کارتن خواب وجود دارد

اما تهران از لحاظ آسیب های اجتماعی چه وضعیتی پیدا کرده که سر و صدای آقای قالیباف هم در آمده و فراخوان عمومی اعلام کرده است؟ در همین رابطه، یک آسیب شناس اجتماعی گفت: در حال حاضر آسیب های اجتماعی آسیب دیدگان شهر تهران به شدت وضعیت بحرانی پیدا کرده است. من در سال های گذشته مطرح می کردم ایران در آینده با یک سونامی از آسیب های اجتماعی روبرو خواهد شد، که افراد و مسئولان به این مسئله توجه نکرده و بارها مطرح می کردند این موضوع، سیاه نمایی است.

سعید معیدفر در گفتگو با خبرنگار انتخاب خبر تصریح کرد: وقتی معاون شهردار تهران اعلام می کند که ۳۰ هزار نفر کارتن خواب در تهران وجود دارد، برخی از شهرهای ایران ۳۰ هزار نفر جمعیت و برخی دیگر کمتر از ۳۰ هزار جمعیت دارد، پس در واقع یک شهر متوسط رو به کوچک در تهران کارتن خواب وجود دارد و به همین میزان، وجود معتادان و معتادانی که معتادان متجاهر هستند، معضل دیگری است، که به دامنه کارتن خوابی در پایتخت می افزاید.

وی افزود: کودکان کار، دست فروشان و انواع گرفتاری هایی که شهروندان تهرانی همه شاهد آن هستند، آنچنان افزایش یافته که سر و صدای مسئولان مدیریت شهری تهران را هم درآورده است.

پیام قالیباف، اعتراف مسئولان جامعه به مشکلات و آسیب های درون جامعه بود

عضو انجمن جامعه شناسی ایران با اشاره به پیام قالیباف، شهردار پایتخت خطاب به شهروندان برای قیام علیه آسیب های اجتماعی تهران، گفت: اقدام آقای قالیباف را مبارک می دانم، چون اولین گام برای این که بتوان با یک مسئله اجتماعی، روبرو شده و برای رفع آن اقدام اساسی کرد، اعتراف مسئولان جامعه به مشکلات و آسیب های درون جامعه است.

وی با بیان اینکه همه مسئولان و نه فقط تعدادی از سازمان ها و مسئولان، بلکه آحاد مردم احساس باید نسبت به افزایش آسیب های اجتماعی در سطح کشور و به ویژه پایتخت، احساس مسئولیت کنند، اظهار داشت: مواجهه با آسیب ها و مسائل اجتماعی، یک مسئولیت همگانی و نه مسئولیت یک گروه و یا مسئول خاصی است.

معیدفر تصریح کرد: اکنون تهران به عنوان پایتخت کشور با مشکلات اساسی از حیث آسیب های اجتماعی روبرو است و وضعیت، طبعاً وضعیت خوبی نیست و مسئولان، تقریباً متوجه شده اند که به تنهایی نمی توانند اقدام کنند و رفع مشکلات موجود از عهده آنها خارج است.

انتقاد از تعدد دستگاه های تصمیم گیر در حوزه آسیب های اجتماعی

این جامعه شناس، تعدد دستگاه های تصمیم گیر در حوزه آسیب های اجتماعی را از جمله مشکلات دیگری دانست که به افزایش گرفتاری های اجتماعی دامن می زند.

وی گفت: هر فرد و یا سازمانی سعی می کند مشکلات موجود را به عهده نگیرد و مسئولیت آن را متوجه افراد و سازمان دیگر بداند، مثلاً پلیس، شهرداری، بهزیستی و سایر سازمان های متولی پیشگیری از آسیب های اجتماعی، هر یک مشکلات موجود شهر تهران را برعهده نمی گیرند و مسئولیت آن را بر عهده همدیگر می اندازند.

عضو انجمن جامعه شناسی ایران از عدم هماهنگی در میان دستگاه های عامل مرتبط با آسیب ها  به عنوان مشکل دیگری نام برد که در حوزه کنترل و پیشگیری از آسیب های اجتماعی وجود دارد.

وی اضافه کرد: بنابراین جامعه در شرایطی قرار دارد که علاوه بر اینکه آسیب های اجتماعی، جامعه ایران و به ویژه تهران را تهدید می کند، اما از یک سو ناهماهنگی میان دستگاه های عامل و از یک سو احساس بی مسئولیتی در بین مردم نسبت به آسیب های اجتماعی، عملاً نقاط ضعفی است که جامعه در مقابل آسیب های اجتماعی با آن روبرو است و این مسئله تبعاً هزینه های هنگفتی بر دوش جامعه تحمیل کرده است، ضمن اینکه عزمی که باید در مواجهه با آسیب های اجتماعی باید در جامعه وجود داشته باشد، متأسفانه مشاهده نمی شود.

معیدفر با تأکید بر اینکه اکنون آسیب های اجتماعی موجود در پایتخت کشور، جدی است، افزود: اولین گام برخورد با آسیب های اجتماعی، پذیرش آسیب های موجود و اعتراف به وجود آن در جامعه است.

فراخوان شهرداری تهران باید فراتر از یک پیام در اینستاگرام باشد

وی تصریح کرد: آقای قالیباف در اینستاگرام خود از مردم درخواست کمک کرده، اما این فراخوان شهرداری تهران باید فراتر از یک پیام در اینستاگرام باشد، بلکه شهرداری تهران باید به طور جدی تر وارد میدان مبارزه و پیشگیری از آسیب های اجتماعی پایتخت شود و باید طی یک فراخوان عمومی از طریق رسانه ها به ویژه رسانه ملی و همه اندیشمندان و اصحاب علوم اجتماعی و سایر افرادی که می توانند در این زمینه کمک کنند، اقدامات گسترده ای را در جهت رفع آسیب های اجتماعی تهران بردارد.

این آسیب شناس اجتماعی گفت: چنین فراخوانی که اینگونه مطرح شده، قطعاً کفایت نمی کند و برخورد با آسیب های اجتماعی پایتخت، مستلزم یک برنامه ریزی اساسی است.

وی ادامه داد: چگونه می توان اندیشمندان و صاحب نظران جامعه را برای مبارزه با آسیب های اجتماعی تهران بزرگ دعوت به همکاری کرد؟ چگونه می توان آحاد مردم را دعوت به مبارزه با آسیب های اجتماعی کرد؟ پاسخ به این سؤالات فراتر از پیامی است که از سوی آقای قالیباف، شهردار تهران در اینستاگرام منتشر شده است.

جامعه ایران درگیر تضادهایی در درون حاکمیت است

دستگاه های تصمیم گیری کشور نسبت به آسیب های اجتماعی دچار تشتت هستند

به گزارش انتخاب خبر، اما وقتی آسیب های اجتماعی در جامعه و به ویژه در تهران مطرح می شود، مسئولان جامعه وجود آن را تکذیب می کنند. این تکذیب های پی در پی از سوی مسئولان چه تبعاتی را در بین مردم و جامعه مدنی نسبت به مواجهه با آسیب های اجتماعی به دنبال دارد؟

عضو انجمن جامعه شناسی ایران در پاسخ به این پرسش خبرنگار انتخاب خبر گفت: درمورد وجود آسیب های اجتماعی در کشور و حتی درباره موضوع آسیب های اجتماعی گسترده در تهران، پیامی که آقای قالیباف در صفحه شخصی خودشان در اینستاگرام منتشر کرده اند، عملاً پیامی نیست که از سوی کل حاکمیت جمهوری اسلامی ایران مطرح شده باشد.

معیدفر با طرح چندین سؤال در خصوص قیام قالیباف، شهردار تهران علیه آسیب های اجتماعی پایتخت، تصریح کرد: به عبارتی، جامعه درگیر تضادهایی در درون حاکمیت است که آیا می خواهد بپذیرد جامعه ایران با مشکلات و مسائلی در حوزه اجتماعی روبرو است؟ آیا آسیب های اجتماعی نیاز به یک عزم اساسی و جدی دارد؟

وی با بیان اینکه در بعضی مواقع یک مسئول مملکتی صرفاً جملاتی را بیان می کند و افراد و یا سازمان های دیگر درست در نقطه مقابل، اظهارات مطرح شده را تکذیب می کنند و اصلاً آن را نمی پذیرند، افزود: بنابراین چنین اظهارات ضد و نقیضی در میان مسئولان جامعه حاکی از آن است که متأسفانه دستگاه های تصمیم گیری کشور نسبت به آسیب ها و مسائل اجتماعی دچار تشتت هستند و تا زمانی که یک وحدت رویه در حاکمیت مبنی بر قصد و عزم جدی در برخورد با آسیب های اجتماعی وجود نداشته باشد و این که حاکمیت چگونه قصد دارد با آسیب های اجتماعی در کشور، برخورد کند، نمی توان چندان امیدی به اصلاح امور و رفع آسیب های اجتماعی در جامعه داشت.

مردم سخنان مسئولان در برخورد با آسیب های اجتماعی را باور نمی کنند

این جامعه شناس با تأکید بر اینکه به نظر نمی رسد مردم نیز عملاً سخنان مسئولان در برخورد با آسیب های اجتماعی را باور کنند، تصریح کرد: وقتی مردم اظهارات مسئولان را باور می کنند که ابتدا احساس کنند یک پیام واحد از سوی حاکمیت و مسئولان ارسال می شود، و در این صورت است که مردم احساس می کنند مسئله، شوخی نیست و بلکه جدی است و یک اراده  همه جانبه از سوی حاکمیت برای مبارزه با آسیب های اجتماعی وجود دارد.

وی ادامه داد: با این شرایط و اوصاف، مردم نیز در مجاورت خود و در متن زندگی خود با آسیب ها و مسائل اجتماعی روبرو هستند و اگرچه ممکن است به صورت فردی و یا از طریق نهادهای غیردولتی اقداماتی برای رفع آن کنند، اما وقتی که نوعی همدلی را در بین مسئولان جامعه مشاهده می کنند و یک عزم اساسی که مردم به مشارکت در جهت مبارزه با آسیب های اجتماعی دعوت شده اند را ملاحظه می کنند، این زمانی است که نخبگان، اندیشمندان جامعه و سایر مردم نیز قاعدتاً وارد میدان مبارزه با آسیب های اجتماعی شده و در این صورت می توان انتظار داشت که آسیب های اجتماعی در کشور و پایتخت کشور کنترل شده و کاهش پیدا کند.

با وجود ارسال پیام های ضد و نقیض، امیدی به رفع آسیب های اجتماعی نیست

عضو انجمن جامعه شناسی ایران اضافه کرد: در غیر اینصورت، وقتی که یک جناح یا جریانی، آسیب های اجتماعی را تأیید و جریان یا جناحی دیگر آن را تکذیب کند و دایم این پیام های ضد و نقیض صادر شود، نمی توان امیدی به مبارزه با آسیب های اجتماعی داشت.

وی تأکید کرد: وقتی یک مسئولی مردم را دعوت به همکاری برای مبارزه با آسیب های اجتماعی می کند و از طریق پنهانی و در شبکه اینستاگرام این دعوت را اعلام می کند، در عمل نیز ممکن است نحوه مواجهه آن مسئول با مسائل اجتماعی و آسیب های رو به رشد اجتماعی کاملاً با مسئولان و دستگاه های دیگر متولی پیشگیری و مبارزه با آسیب های اجتماعی متفاوت باشد. پس، چون مردم به این پیام ها اعتماد نمی کنند، انجام چنین اقدامی از سوی شهردار تهران در کنترل آسیب های اجتماعی مؤثر نخواهد بود و دریافت پاسخ لازم از سوی جامعه را نمی توان انتظار داشت و در نتیجه هیچگونه اعلام همکاری از سوی آحاد جامعه انجام نمی گیرد.

معیدفر در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از دلایل وجود دوگانگی و تضاد در بین مسئولان کشور را مداخله حکومت در امور مربوط به مردم مطرح کرد و گفت: این مداخله های گسترده حکومتی مدت های زیادی است که به طور قاطع وجود داشته و امروز به دلیل همین مداخله ها، مردم کمتر نسبت به مسائلی که در پیرامون آنها وجود دارد، احساس مسئولیت می کنند.

حاکمیت نباید در امور مردم دخالت کند

وی با بیان اینکه هرروز متأسفانه احساس مسئولیت مردم کمتر می شود، تصریح کرد: حاکمیتی که قصد دارد همه امور جامعه را به دست خود بگیرد، قطعاً وقتی مشکلی و مسئله ای در جامعه پیدا می شود، حکومت احساس می کند که اگر این مشکل برملا شود ممکن است مردم مطرح کنند این وضعیتی که به وجود آمده به دلیل ناتوانی و ناکارآمدی دستگاه های حاکم است.

وی ادامه داد: به این دلیل، مسئولان جمهوری اسلامی ایران، آماری را اعلام می کنند و سپس آن را تکذیب می کنند، چون مشکل مطرح شده را مشکل جامعه ندانسته و بلکه آن را مشکل خود می دانند، بنابراین قصد می کنند که مشکل و مسئله اجتماعی را تا جای ممکن مخفی و پنهان نگاهدارند، و این در صورتی است که در کشورهای توسعه یافته امروز، حاکمیت ها و دولت ها متوجه شده اند نباید در امور مردم مداخله زیادی کنند.

این آسیب شناس اجتماعی اضافه کرد: بنابراین مردم وقتی خود در صحنه باشند، مشکلاتی هم که پدیدار می شود مشکلات خود می دانند و در نتیجه هرچقدر آمار، اطلاعات و ارقامی مطرح شود، طبعاً مردم نگران نمی شوند، چون مشکل مطرح شده، مشکل همگانی است و فقط مشکل حکومت نیست.

حکومت، امور مردم را به خود آنها واگذار کند

وی تأکید کرد: تا زمانی که میزان مداخله حکومت جمهوری اسلامی ایران در امور مردم بیش از حد باشد و نقش مردم در امور مربوط به خود آنها پایین باشد، بدیهی است که جامعه به طور مداوم با رفتارهای متناقض به این صورت که افراد یا سازمانی آمار ارائه می کند و فرد و یا سازمان دیگری تکذیب کند، روبرو شود.

سعید معیدفر تصریح کرد: چنین اقدامات حکومتی تا جایی ادامه پیدا می کند که جامعه در کنترل و مبارزه با آسیب های اجتماعی با بن بست مواجه شود، و در این صورت شاید در آینده بتوان امیدوار بود وقتی که از دست مسئولان، کاری ساخته نباشد، مسئولان، امور مردم را به خود آنها واگذار کنند.

http://entekhabkhabar.ir/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=6248,1

درباره نویسنده

سعید معیدفر

سعيد معيدفر جامعه شناس مسائل اجتماعی ایران، دانشيار پایه 26 و عضو هیات علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پرسش امنيتي (لازم)