جولان خودروهای لوکس روی اعصاب طبقات پایین

یادداشت

دختر جوانی به‌دلیل سرعت زیاد و تصادف با یک خودرو مدل بالا در اتوبان اصلی پایتخت جان باخت و در کنار آن افراد دیگری در گوشه دیگری از این شهر با به خیابان آوردن خودروهای لوکس خود سعی دارند آن را به رخ بقیه بکشند و تجملات و ثروت خود را بر سر سایر طبقات جامعه بکوبند. این نشان‌دهنده فروپاشی معیارهای اخلاقی و انسانی و رنگ باختن آن است. این نوع از تبعیض و نابرابری اجتماعی در قالب نمایش ثروت درحال حاضر در جامعه ما به مشکلی تبدیل شده است که در کنار کارتن‌خواب‌ها، معتادان خیابانی و کودکان کار و خیابان چهره شهر و جامعه را به شدت مخدوش و مکدر ساخته است. 

یکی از مشکلات اساسی زندگی انسان امروز در جوامع مدرن شکاف‌ طبقاتی است که هر روز درحال بیشترشدن است. شکاف‌ طبقاتی از سویی هر روز  بیشتر می‌شوند و از سوی دیگر بیشتر نمود بیرونی پیدا کرده و زمینه‌ای ایجاد می‌شود تا در ذهن افراد این تبعیض و نابرابری نقش ببندد و ترسیم شود. اگرچه در گذشته نیز تفاوت‌های طبقاتی و نابرابری وجود داشته اما، ویژگی جوامع فعلی این است که به واسطه پیشرفت ابزارها و تکنولوژی این نابرابری بیشتر نمایان و مشهود است. افرادی در طبقات پایین وجود دارند که این تصاویر برای آنها آزاردهنده و غیرقابل تحمل است. در گذشته ما شاهد این به رخ کشیدن‌ها و نمایش تجملات به این شکل نبودیم و بر فرض افرادی که در جامعه از توان مالی و اقتصادی بالاتری برخوردار بودند این داشتن را به رخ طبقات زیر دست نمی‌کشیدند و افراد طبقات پایین احساس شکاف طبقاتی را به اندازه امروز نداشتند درحالی که امروزه هم فاصله طبقاتی و تبعیض در برخورداری از ثروت بین لایه‌های‌های مختلف اجتماعی ناهماهنگ‌تر شده و از سوی دیگر نمود بیرونی بیشتری یافته است. نمایش بهره‌مندی و دارایی بالا از سوی مرفهان و طبقات بالادست یک جامعه علاوه بر اینکه لطمات جبران‌ناپذیری بر روحیه طبقات متوسط و پایین‌تر جامعه وارد می‌کند و حس بی‌اعتمادی ناشی از تبعیض را بالاتر می‌برد، باعث تشدید فقر و تبلیغ الگوی نابرابرانه ثروت در جامعه می‌شود. اینکه ما می‌بینیم هر روز طبقات مرفه خانه‌های خود را رنگ و لعاب بیشتری داده و جلوه‌های بیشتری به آن می‌دهند و آن را با نورافشانی در نما به رخ طبقات پایین می‌کشند و یا افراد با طبقات اجتماعی بالا با خودروهای بسیار گرانقیمت و خارجی خود در خیابان‌ها بی‌هدف جولان می‌دهند تا فقط این خودروها و دارندگی خود را نمایش دهند، این زیر پاگذاشتن هنجارهای اجتماعی است و در واقع این افراد و بیشتر فرزندان آنها که تمایل به این خودنمایی‌ها دارند با این کار خود روی اعصاب و روان طبقات متوسط و پایین‌تر جامعه رژه می‌روند! شب‌ها صدای غرش این اتومبیل‌ها درحالی که با سرعت بسیار بالا با هم مسابقه می‌دهند به گوش افراد طبقات پایین‌تر می‌رسد. این کار بی‌اعتمادی را در جامعه گسترش می‌دهد و احساس تبعیض و نابرابری را بیشتر می‌کند که این می‌تواند نتایج بسیار منفی برای جامعه در پی داشته باشد. انسان‌ها موجوداتی هستند که بنا به ضرورت‌هایی از نظر مکانی هم زیست شده‌اند و وقتی با تفاوت و نابرابری در همه امور میان خود و بقیه مواجه می‌شوند که این نابرابری دستاویزی برای تخریب و تحقیر آنها می‌شود نسبت به آن واکنش منفی نشان می‌دهند و این می‌تواند منشا آسیب‌های اجتماعی شود و همه اینها نشان‌دهنده یک جامعه نامتوازن است. اتفاقاتی که در هفته‌های اخیر افتاد و در آن شاهد بودیم دختر جوانی به‌دلیل سرعت زیاد و تصادف با یک خودرو مدل بالا در اتوبان اصلی پایتخت جان باخت و در کنار آن افراد دیگری در گوشه دیگری از این شهر با به خیابان آوردن خودروهای آنچنانی خود سعی داشتند آن را به رخ بقیه بکشند، نشان داد این افراد سعی دارند تجملات و ثروت خود را بر سر سایر طبقات جامعه بکوبند و آن را در چشم بقیه بکنند. این اتفاقات درحال حاضر در شبکه‌های مجازی به موضوع روز تبدیل شده و موج زیادی از خانواده‌ها و جوانان آن را دنبال می‌کنند. این نشان‌دهنده فروپاشی معیارهای اخلاقی و انسانی و رنگ باختن آن است. این نوع از تبعیض و نابرابری اجتماعی در قالب نمایش ثروت درحال حاضر در جامعه ما به مشکلی تبدیل شده است که در کنار کارتن‌خواب‌ها، معتادان خیابانی و کودکان کار و خیابان چهره شهر و جامعه را به شدت مخدوش و مکدر ساخته است. جامعه‌شناسان وظیفه دارند قبل از اینکه مشکلات اجتماعی به بحران تبدیل شود و گریبان همه افراد را بگیرد درمورد آن هشدار دهند. درحال حاضر مشکل به رخ کشیدن و رواج تجملات و زندگی اشرافی از سوی یک گروه اقلیت که بیشترین سهم را از درآمد کشور دارند، معضلی است که اگر جلوی آن گرفته نشود دیر یا زود در قالب یک معضل اجتماعی خودنمایی می‌کند. در هر کشوری که شفافیت اقتصادی کمتری وجود داشته باشد، میزان نابرابری و احساس آن نیز بیشتر خواهد بود این درحالی‌ است که رتبه کشور ما سال به سال درمورد شفافیت اقتصادی بد‌تر شده است.در واقع، در کشورهایی که میزان فساد اقتصادی و رانت بالا باشد، به صورت ساختاری شرایط برای ایجاد شکاف طبقاتی نیز بیشتر خواهد شد و اگر اقتصاد کشور دارای مبانی منطقی و برنامه‌ریزی شده نباشد و اقدامات زیربنایی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی انجام نشده باشد، شکاف طبقاتی زمینه‌ساز مشکلات بعدی خواهد شد.

روزنامه آرمان: چهارشنبه ۹/۲/۹۴

لینک خبر :  http://armandaily.ir/?News_Id=113086

 

درباره نویسنده

سعید معیدفر

سعيد معيدفر جامعه شناس مسائل اجتماعی ایران، دانشيار پایه 26 و عضو هیات علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پرسش امنيتي (لازم)